Indien een bestuursorgaan een sanctiebesluit, zoals een last onder dwangsom of last onder bestuursdwang, oplegt, moet hieraan een controleerbare vaststelling van relevante feiten en omstandigheden ten grondslag liggen. Immers, handhavend optreden is alleen mogelijk als sprake is van een overtreding. 

In de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 13 augustus 2025 moest worden geoordeeld hoe en door wie deze feiten en omstandigheden dienen te worden verzameld. In deze zaak had het college besloten niet handhavend op te treden op basis van door een deskundige uitgevoerde controles, maar was zij voorbij gegaan aan foto’s van derden die wel relevant waren. 

De Afdeling oordeelde dat de vaststelling van de feiten en omstandigheden moet worden gedaan door een deskundige, in opdracht van het bevoegd gezag. De vastgestelde feiten en omstandigheden dienen vervolgens op een duidelijke wijze te worden vastgelegd. Dat kan onder meer in een schriftelijke rapportage, maar bijvoorbeeld ook met foto’s. De relevante feiten en omstandigheden hoeven niet (alleen) door de deskundige zelf te zijn waargenomen. Feiten en omstandigheden kunnen ook worden vastgesteld door deze af te leiden uit door hem aangetroffen stukken. Dit kunnen bijvoorbeeld ook foto’s zijn die door derden zijn gemaakt, of andersoortige informatie en stukken. Het is dus in sommige gevallen niet voldoende om een besluit om al dan niet handhavend op te treden enkel te baseren op controles door de deskundige, wanneer er ook andere relevante informatie aanwezig is die moet worden bezien. 

U leest de uitspraak hier.